Kuzey Irak'a asker yerleştirme isteğimize dünyanın verdiği tepki burada ileride karşılaşılabilecek engeller hakkında fikir sahibi olmamıza yardımcı oldu.

Konu kolaylıkla özetlenebilir

Hiçbir devlet Türkiye'nin Kuzey Irak konusunda duyduğu endişeleri anlayışla karşılamadı. Hiçbir devlet Türkiye'ye arka çıkmadı. Hiçbir dış politika konusunda Türkiye bu kadar yalnız kalmadı.

Sonunda geri adım atmak ve Amerika'nın önerdiği uzlaşı planını kabul etmek zorunda kaldık.

İlk ve en büyük tepki Amerika'dan geldi. Arkadan NATO ve Avrupa Birliği'nden uyarı aldık. Belçika ve Almanya daha da ileri giderek, Kuzey Irak'a girilmesi halinde Güneydoğu Anadolu'ya konuşlandırılan savunma amaçlı Patriot füzelerini geri çekeceklerini açıkladılar. Rusya'dan da homurtular geldi.

Bunlardan daha önemli ve potansiyel olarak daha zararlı başka bir gelişme daha var. O da Batı kamuoyunun Türkiye'nin değil, Kuzey Irak Kürtleri'nin yanında yer almasıdır.

Etkin Amerikan iş dünyası dergisi BusinessWeek'te çıkan bir yorumda savaştan sonra Irak'ın etnik üç bağımsız devlete bölünmesi öneriliyor. Şiiler güneyde, Sünniler ortada, Kürtler kuzeyde.

"Bu formülde en büyük sorunu Türkler çıkaracaktır çünkü Türkiye'de bağımsız devlet isteyen muhalif bir Kürt topluluğu var," diye yazıyor Harvard Üniversitesi ekonomi profesörlerinden Robert J. Barro. "Ama Türkiye Irak konusunda Amerika'nın talep ettiği bütün yardımları reddettiğine göre, (Ankara'nın) endişelerini dikkate almaya gerek yoktur. Kürtler neden diğer halklar gibi özgür olmasın?"

Financial Times gazetesinde Harvey Morris "Birkaç haftalık bir zaman içerisinde, Irak Kürtleri Saddam Hüseyin'e karşı savaş verilen Kuzey cephesinde Türklerin yerine Amerika'nın en önemli müttefiki haline geldi. Türk-ABD işlişkileri kötü bir dönemden geçiyor ve tarihlerinde ilk defa, Kürtlerin yanıbaşında büyük bir devlet var."

Meclis, ABD'nin Kuzey Irak'ta cephe açmasını önleyerek Türkiye'nin bu bölgedeki çıkarlarını belki de onarılmaz bir biçimde berhava etti. Ve belki de orada yaşayan Kürtlere bağımsız bir devlet hediye etti.

Askerler ne kadar kararlı olursa olsun, bu ekonomi, bu toy hükümet ve ne yapacağı belli olmayan bu Meclis'le, bütün dünya kamuoyunun aleyhimizde olduğu bir savaşa yapmak kolay olmayacak. İnşallah gerek kalmaz.

Metin Münir, Sabah
27.03.2003