Türkiye'nin AB üyeliğine itirazların neredeyse tümü göstermeliktir. Hepsi örtüdür. Tek engel var, o da şu:

"Sizdeki rejim, sivil idare değil. AB bir demokrasi kulübüdür ve askerin bu kadar söz sahibi olduğu bir idareye demokrasi denilemez."

Resmi zeminlerde Kopenhag kriterlerinden söz eden Avrupalı liderlerin, özel sohbetlerde samimiyetle itiraf ettikleri gerçek çekinceleri budur.

Yani Türkiye, afişe kriterleri yerine getirerek Avrupa makyajı yapsa da Avrupalı olamayacaktır. Bu hedefe ulaşmanın asıl gereği demokrasiye ruhunu kazandırmaktır.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kıvrıkoğlu, Tayyip Erdoğan'ın orduya hakaret edip irticaya övgü düzdüğü konuşması nedeniyle ne dedi?

"Boşuna demedik '28 Şubat bin yıl sürer' diye. Düşüncelerinin değişmeyeceğine işaret ettik. Bin senedir değişmedi. Normal bir insanın söyleyeceği sözler değildir.."

Vebali sivillerde..

Türkiye'de cumhuriyet değerlerinin en, hatta tek güvenilir bekçisi ordudur. Sivil siyaset, cesaret ve samimiyet eksiğinden, daha çok da oy hesabı ile, cumhuriyet ve demokrasi karşıtı azgınlıklara tavır koyamıyor.

Yüzde yirmilik bir gücün Türkiye'yi 28 Şubat'a tırmandıran gerici meydan okuyuşlarına siviller seyirci kaldığı için askerler "dur" dediler.

Gidiş, birilerinin durdurması gereken bir çılgınlıktı.

Siviller durdursaydı, cumhuriyetle birlikte demokrasi de korunacak ve kurtulacaktı. Askerler durdurduğu için eşyanın tabiatı gereği demokrasiye gölge düşürmek pahasına cumhuriyet kurtarıldı.

Bunun vebali ordunun değil, sivil siyasetindir.

Cumhuriyet giderse her şey gider. Ama cumhuriyet korunursa, demokrasinin yükseleceği bir temel var demektir.

Türkiye bugünlere cumhuriyetin belli başlı değerlerini koruyarak gelebildi. Ama siyasetçilerin, bilinç ve özveriden uzak durmaları, askerleri "cumhuriyeti koruma ve kollama görevi"nin mecburi hizmetine sevketti.

"Ne pahasına olursa olsun müdahale etmemeliydiler" demek gerçekçi değildir.

Gerçekçi olan, gerekli olan, askerlerin müdahalesine yol açan sebeplere geçit vermeyecek sivil siyaseti yaratacak gücü kurmaktır.

İki turlu seçim..

Tecrübeler Türkiye'de bunun sistem sorunu olduğunu gösteriyor.

Yürürlükteki Seçim ve Partiler sistemi demokrat olmadığı için demokrasi üretmiyor ve demokrasiyi savunmuyor.

Demokrasi karşıtı cereyanlara karşı kendini koruyamıyor.

Parçalanmış demokratik güçlerin, bölücü ve irticai tehditler karşısında bütünleşmesine izin vermiyor.

Gelişmiş toplumlar, bu tür tehlikelere karşı "sivil çareler" bulmuştur. Fransa aşırı sağcı Le Pen'in yolunu, iki turlu seçim sistemi ile kesecektir.

Tansu Çiller'in dediği gibi Fransa seçimlerinin bize dönük en çarpıcı dersi "Hiç bir ülkenin bir takım marjinal akımlara kendini teslim etmediği"dir. Çiller iki turlu seçim sisteminin artık Türkiye'nin gündemine getirilmesi çağrısı yapıyor.

Mesut Yılmaz da dün "İki turlu seçim sistemi, Türkiye'nin siyasi gerçeğine en uygun seçim tarzıdır"dedi.

Demokrasi istiyorsak, AB'ye girmek istiyorsak, sınırları asker, demokrasiyi sivil siyaset koruyacak.

Bunun çaresi, halka demokrasinin aletlerini vermektir. İki turlu seçimden başlayalım..

Güngör Mengi
Sabah; 26.04.2002