Genelkurmay Başkanlığının Irak'a asker gönderme konusu ile ilgili olarak yaptığı bir değerlendirmenin içinde İHL konusuna dair görüşler açıklaması, eğitim alanında sağlıklı bir gelişme sağlamak yerine, demokratik açıdan gerçekten sıkıntılı ve ülke adına talihsiz bir durumun ortaya çıkmasına sebep olmuştur.

Bir kere bir kurmay heyetin, halen kamuoyunda yoğun tartışmaya sebep olan İHL konusunda asker tarafından hükümet çizgisine muhalif çerçevede yapılacak bir açıklamanın bizzat kendi gündemini gölgeleyeceğini hesap etmemesi düşünülemez. O zaman "Genelkurmay, aslında İHL konusunda açıklama yapmak istedi ama, buna bahane olarak Irak konusunu kullandı" gibi bir sonuç çıkmıyor mu? Ve böyle bir sonuç, bizzat Irak gündemini yaralamıyor mu?

Burada Genelkurmay adına konuşan İkinci Başkan Org. İlker Başbuğ'un, hükümetin katsayı ile ilgili tasarısına ilişkin görüşlerini tartışacak değilim. Özeti şu: Genelkurmay hükümetin katsayı düzenlemesine karşı çıkıyor. Bu düzenlemeyi Anayasaya aykırı buluyor. Gerekçeleri ise, daha önce bu konuda CHP, TÜSİAD ve kimi üniversite çevreleri tarafından ortaya konanlardan farklı değil. Yani o gerekçeler daha önce de sayılıp döküldü. Bunlar da zaten tartışılıp duruyor ve görüşlerimizi belirtiyoruz. Bu alanda Genelkurmay adına yapılan açıklamada bir yenilik yok.

Burada farklı olan sadece Genelkurmay'ın "Ben şurada duruyorum" demesi...

Yani "Ben gücümü şuradan yana koyuyorum" diyor Genelkurmay. Yani gücünü kullanıyor.

İşte demokratik açıdan sıkıntılı olan bu.

Genelkurmay İkinci Başkanı Irak'la ilgili konular sorulduığunda ısrarla "Meclis kararı"nın altını çiziyor, "hükümetten alınan direktif" ten söz ediyor. Ama eğitimle ilgili bir düzenleme söz konusu olduğunda hükümet çizgisine muhalif şekilde Genelkurmay'ın ağırlığını devreye sokuyor.

Bu hep yapılıyor ama normal mi?

Demokratik bir ülkede normal değil.

Bu hükümet çizgisine tavır alış.

Hem de, Irak meselesinin konuşulduğu bir ortamda tasarlanmış bir soru ile gündeme gelen, bir tür andıçlama intibaı verecek çerçevede...

Bu her zaman "askerin yeri" konusunda Türkiye'yi sıkıntıya sokan bir tavır.

Ne yapmalı şimdi hükümet?

"Asker tavır koydu, hükümet geri adım attı" görüntüsüne mi girmeli? Yani hükümet bundan sonra, bu katsayı üzerinde revizyon yapma ihtiyacı hissetse bile bunu yapabilir mi? Yaptığı zaman "Askerin tavrını görünce çarkettiler" yorumuna hedef olacağını bilmez mi? Parlamentoda 368 sayılık çoğunluğa sahip bir partiyi, dolayısıyla Meclis'i köşeye sıkıştırma niteliği algılamaz mı kamuoyu bu tavırdan?

Kaldı ki bu, sadece iktidarı değil, muhalefeti ve kamuoyu oluşumuna katılan sivil toplum örgütlerini de sıkıntıya sokuyor.

Şimdi bundan sonra bu tasarıya muhalefet edenlerin durumu ne olacak?

CHP lideri Baykal "Post – modern darbe" diye nitelenen 28 Şubat sürecinde TSK'yı bir sivil toplum örgütü olarak değerlendirmenin sıkıntılarını yaşadı hep. Bundan böyle İHL konusunda karşıt tavır alan herkes, askeri bir tavrın gölgesinde söz söylemiş olacak. Bunu belki birileri, kendi konumlarını güçlendirmek için yapacak, asker tavrı da belki böyle bir anlam taşıyor, ama demokrasi konusunda duyarlı kimi çevreler de, asker inisiyatifinde muhalefet etmenin gölgesinden rahatsız olacak. "Türkiye olunca normal" mi görmemiz gerekiyor bu tarz oluşumları?

Demokratik bir ülkede beklenen, böyle gerilimli bir konuda sorulacak soru karşısında askerin "Gündemimiz Irak. Bu konular hükümet, parlamento ve ilgili kuruluşlar nezdinde değerlendiriliyor. Biz de uygun ortamlarda düşüncemizi söyleriz" şeklinde cevap vermesiydi.

Ancak böyle olmuyor.

Bu tarz çıkışlar askerin sistem içindeki ağırlığının tartışıldığı bir süreçte bir mesaj daha veriyor dünyaya:

"Anayasal ve yasal planda nasıl düzenlemeler olursa olsun, askerin sistem üzerindeki fiilen denetleyici rolü değiştirilemez. Biz burada duruyoruz. " Böyle bir mesaj ya da algılayış Türkiye'nin dünyadaki imajı adına ne anlam taşır?

CHP, TÜSİAD, Asker, Alemdaroğlu, Gürüz vs...

Nasıl bir denklem bu?

Demokratik bir denklem mi?

Irak'a asker gönderileceği bir zamanda içerde askerin imajını tartışma konusu haline getirecek tavırlardan herkes kaçınmaya itina etmeli.

Ahmet Taşgetiren, Yeni Şafak
14.10.2003