Seçimde 13 milyon kişi oy kullanmadı. Bu sayı AKP'nin oyundan fazla, CHP'nin 2.5 katı

Pazar günkü yerel seçime katılım oranı yüzde 69'da kaldı. 43 milyon 400 bin seçmenden 13 milyon 200 bini sandığa gitmedi.

Önceki yerel seçimde katılım oranı yüzde 87'ydi. Uzmanlar, "Muhalefetin durumu nedeniyle alternatif bulamayanlar oy kullanmadı" yorumunu yaptı.

***

Seçimin galibi 'Evde Kalanlar'

Yerel seçimde muhalefetteki tüm partilere büyük fark atan AK Parti 12 milyon civarında oy alırken, sandık başına gitmeyip evde kalmayı tercih eden seçmenlerin sayısı 13 milyonu geçti.

Önceki gün yapılan yerel seçimde 'evde kalanlar partisi', seçimin galibi AKP'ye dahi bir milyon oy fark attı. Kesinleşmeye başlayan sonuçlara göre, sandıktan 12 milyon oy alan AKP birinci parti çıkarken, sandık başına gitmeyen ve evde kalmayı yeğleyen seçmen sayısı 13 milyonu aşarak tarihi bir rekora ulaştı. Sandığa gitmeyen seçmen sayısı, aslında son üç yılda büyük bir patlama yarattı. Yerel ve genel seçimlerin bir arada yapıldığı 18 Nisan 1999'da, 37 milyon 429 bin 120 kayıtlı seçmenin yüzde 87'sini oluşturan 32 milyon 589 bin 973'ü oy kullandı, 4 milyon 839 bin 147 seçmen ise oy kullanmadı. Sandığa gitmeyenlerin toplam içindeki payı yüzde 13 oldu. Bu ilgisizlik, yerel ve genel seçimlerin birlikte yapılmasından kaynaklanan "zahmetli ve uzun" işlemlere bağlandı. Seçmenler sandığa gidip uzun kuyrukta bekleyerek en demokratik hakkını kullanmaktansa, güzel havayı değerlendirip pikniğe gitmeyi tercih etti.

BU KEZ DE 'KIŞ' DEDİLER
3 KASIM 2002 genel seçiminde de durum farklı olmadı. Hatta, "evde kalanlar partisi" oylarını yaklaşık iki katına çıkardı. Kayıtlı seçmen sayısı, aradan geçen 3 yıl içinde yaklaşık yüzde 10 düzeyinde artarak 41 milyon 407 bin 27'ye çıktı. 3 Kasım seçiminde, 32 milyon 768 bin 161 seçmen oy kullanırken, sandığa gitmeyen seçmen sayısı 1999 seçimindeki miktarı ikiye katlayarak 8 milyon 638 bin 866'ya tırmandı. Böylece kayıtlı seçmenlerin yüzde 20'si oy kullanmadı. Bu kez de, ilgisizlik "kış mevsimine" bağlandı. 28 Mart yerel seçimleri ise katılım oranı açısından, daha önceki seçimleri mumla arattı. 28 Mart'ta, 3 Kasım'a göre yaklaşık 2 milyon düzeyinde artarak 43 milyon 400 bin 669'a ulaşan seçmenin, yüzde 70'ine denk düşen 30 milyonu oy kullanırken, 13 milyonu aşkın seçmen sandığa gitmedi. Sandığa gitmeyip evde kalanların sayısı bu seçimde 13 milyona ulaştı.

ANKARALILAR REKOR KIRDI
TÜRKİYE'DE biri anakent olmak üzere toplam 16 büyükşehirdeki oy kullanmayan seçmen sayısı da Türkiye genelini yansıttı. Melih Gökçek'in üst üste 3 kez Büyükşehir Belediye Başkanı seçildiği Ankara'da; kayıtlı 2 milyon 271 bin 198 seçmenden yalnızca 1 milyon 654 bin 802'si oy kullandı. Oy kullanma oranının yüzde 75'te kaldığı Ankara'da, 400-500 bin arasında seçmen sandığa gitmedi. Erdoğan'ın özel önem verdiği; ancak CHP'li Ahmet Piriştina'nın bir kez daha büyükşehir belediye başkanlığını kazandığı İzmir'de de kayıtlı 1 milyon 673 bin 665 seçmenden 1 milyon 167 bin 269'u oy kullandı. İzmir'de oy kullanma oranı yüzde 70'de kaldı.

KAÇAK KENTLER
* SANAYİ kenti Kocaeli'de bulunan 157 bin 885 seçmenden 116 bin 746'sı oy kullandı. Kocaeli'de oy kullanma oranı yüzde 74'te kalırken, 40 bin seçmen oy kullanmamayı yeğledi.
* SAMSUN'DA kayıtlı 252 bin 297 seçmenden 171 bin 830'u sandığa gitti. Samsun'da oy kullanma oranı yüzde 68.1 ile beklenenin çok çok altında kaldı.
* CHP'Lİ Macit Özcan'ın yüzde 34 oyla Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nı kazandığı Mersin'de, 340 bin 496 seçmenin yüzde 71'ini oluşturan 241 bin 954 seçmen oy kullandı. Mersin'de, 100 bine yakın seçmen oy kullanmak için sandığa gitme gereğini duymadı.
* ADANA'DA 715 bin 974 seçmenden 482 bin 294'ü oy kullandı. Oy kullanım oranının yüzde 67.4 olarak gerçekleştiği Adana'da, yaklaşık 200 bin seçmen sandığa gitmedi.

Ankara, Sabah
30.03.2004