Açıklanan sonuçlar üzerine

 

Dünkü Resmi Gazete'de, 28 Mart'ta yapılan mahalli idareler seçimleri sonuçları toplu olarak ilan edildi.
1999 seçimlerinde sonuçlar, oy verme gününden 38 gün sonra yayımlanmıştı; bu kez 43 gün bekledik. İletişim teknolojisindeki beş yıllık inanılmaz gelişmeyi, açıklama süresine yansıtamadık; sanırım nedenini Yüksek Seçim Kurulu biliyordur.
Bu gecikmeye işaret ederken, seçmen kütüklerindeki hataların devam etmekte olduğunu ve kütüklerin henüz bilgisayar ortamına alınamadığını, 1979 kanununun tam anlamıyla uygulamaya konulamadığını da yazmalıyım. Kanunun amacına uygun biçimde tam olarak uygulanması, nihayet iki yıllık iştir; aradan 25 yıl geçti, bir türlü seçmen kütüklerinin tam güvenilirliğini sağlayamadık.
Bu tabloya göre, 9 milyon 300 bin seçmen, belediye bulunan yerler dışında, köylerde yaşamaktadır. Köy seçmenlerinin kentlere göre seçime daha yüksek oranda (Yüzde 87) katıldığı görülüyor. Seçime katılma oranındaki bu yüksekliğin, ne kadarının seçmen kütüğündeki yazılım hatasının farklılığından, ne kadarının köy seçmeninin seçime katılma eğiliminden ileri geldiğini söylemek zordur.
Oyların partilere dağılımına bakalım: İlginç sonuç DYP'nin, sadece 10 bin 637 oy farkıyla seçim barajının altında olduğudur. Eğer, seçim il genel meclisi yerine milletvekili seçimi olsaydı, 3 milyon 216 bin oy alan bir parti meclis dışında kalacaktı. Sonra bir parti, yüzde 35 oyla, 365 milletvekili çıkaracak, her istediğini yapabileceğini sanacaktı.
MHP ve SP'nin oylarını yüzde 2 mertebesinde artırdıkları görülüyor. Bu artışların anlamını toplu bilgilerle yorumlanması yanlış olabilir; daha doğru anlam verebilmek için sonuçların ilçeler itibarıyla açıklanmasını beklemeliyiz.
Veriler, aynı gün yapılan il genel meclisi ve belediye başkanlığı seçimlerinde, partilerin aldıkları oy oranlarının birbirinden çok farklı olmadığıdır. Yüzdeler arasındaki en büyük fark 2.5'tir. 1999 seçimlerinde de farklar değişik değildi.
'Diğerleri' satırında toplanan partilerin sayısı 12'dir. Bunlardan sadece birinin, il genel meclisi seçimlerinde aldığı oy oranı yüzde 1'in üzerindedir. Büyük Birlik Partisi İGM seçimlerinde yüzde 1.1, belediye başkanlığı seçimlerinde yüzde 0.5 oy almıştır. Liberal Demokrat Parti belediye seçimlerinde sadece 395 oy almıştır.

Tarhan Erdem, Radikal
13.05.04