ABD Başkanı Bush'un Ankara ziyaretini önemsiyorum. Bu ziyaret Türk - Amerikan dostluğunu güçlendirmiştir. Görüşülen konular, iki ülkenin pek çok alanda birbirine ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.
Başbakan Erdoğan'ın Bush'la yaptığı görüşmede, Türkiye'nin öncelikleri belli: Irak'ın bütünlüğü, PKK'nın etkisizleştirilmesi ve Kıbrıs...
KKTC lehine açılımlar hızlanacak, bu anlaşılıyor.
PKK konusunda Başbakan Erdoğan Bush'a "Sizin için El Kaide neyse, bizim için PKK odur" diyor. Örgütün yeniden teröre başladığını anlatıyor.
Bush tabii mahcup... "Irak'ta ABD'nin karşılaştığı ağır güvenlik sorunları yüzünden PKK'ya karşı fiili tedbirler alamadıklarını" söylüyor. PKK'nın dünyada terör örgütü olarak kabul edilmesi için nasıl çalıştıklarını da anlatıyor. Gerçekten, AB'nin Kongra - Gel'i terör örgütleri listesine almasında da ABD'nin önemli payı oldu.
Erdoğan - Bush görüşmesinden çıkan sonuç şu:
- Yakın bir gelecekte Kandil Dağlarını hedef alan bir askeri operasyon yok! Ama kesinlikle PKK üzerindeki baskı artacak. Askeri operasyon ise gündemden tamamen çıkmış değil.
* * *
KERKÜK meselesi, Irak probleminin can alıcı noktası...
Talabani Ankara'ya geldiğinde diyor ki:
- Irak'ın federatif yapısının nasıl olacağı anayasa çalışmalarıyla belirlenecek. Kerkük'ün statüsü konusunda bu aşamada bir anlaşma sağlanması zor. Şimdi Irak anayasasını yapalım, Kerkük'ün durumunu üç dört yıl sonra ele alalım.
Türkiye bu görüşe karşı. Çünkü Barzani'nin ve özellikle de Talabani'nin Kerkük'te etnik ve mülkiyet yapısını değiştirmek için fırsat bulunca neler yaptığını biliyor.
Başbakan Erdoğan, Bush'la görüşürken Irak'ta Türkmenlere haksızlık yapıldığını, bunun düzeltilmesi gerektiğini belirterek, Kerkük konusunda şunları söylüyor:
- Kerkük'ün statüsü, anayasa çalışmalarıyla birlikte belirlenmeli. Kerkük'e, etnik bir grubun egemenlik kurmasını önleyecek 'özel statü' verilmeli ve doğal kaynaklar bütün Irak halkının olmalıdır...
Erdoğan, Kerkük'ün statüsü gecikirse bütün etnik gruplarda "beklentinin yükseleceğini" bunun da etnik çatışmaya yol açacağını anlatıyor.
Buna izin verilirse, Irak, bugünkü kaostan Kerkük kaynaklı bir etnik iç savaşa sürüklenebilir.
Bush bu endişelere katıldığını belirtiyor. Ankara artık "Kerkük'ün özel statüsü" üzerinde teknik düzeyde model çalışması yapacak: önermek üzere...
* * *
ORTADOĞU sorunları çağımızda bütün dünyayı etkiliyor: Petrol sebebiyle, terör sebebiyle, oturmamış sınırlar, savaşçı ideolojiler sebebiyle...
Irak, bütün bu sorunlar yumağının bir küçük modelidir. Saldırgan, zalim bir diktatör vardı, ABD savaş açtı ve daha kötü bir durum ortaya çıktı: Hem patlayan terör, hem artan etnik ve dinsel çatışma riski...
Demek ki, Ortadoğu sorunları savaşla çözülmüyor, ama sorunları çözümsüz bırakmak da dünyaya zarar veriyor.
Burada özellikle terörü ve etnik çatışmayı önlemek şart.
Ortadoğu'nun çok tehlikeli sorunlar yumağının bir örneği nasıl Irak'sa, Irak'ın örneği de Kerkük...
Irak genelinde ve Kerkük özelinde, etnik hırslara prim vermeyecek, barış içinde bir arada yaşamayı kaçınılmaz kılacak siyasi ve ekonomik yapılanmalar şart.

Taha Akyol, Milliyet
28.06.04