| |
NATO liderleri, Afganistan ve Irak ile ilgili önemli kararlara
imza atarak, örgütün yeni rolünü somutlaştırırken, Türkiye Zirve’ye
katılan bütün liderler tarafından ‘farklı kültürlerin bir arada
yaşayabileceğini gösteren bir model’, ‘Müslümanların da demokratik
yönetimi başardıklarını gösteren bir örnek’ olarak nitelendi.
Haftalarca süren tartışmalardan sonra NATO Afganistan’da, Kabil
ile sınırlı görev alanını ülke çapında genişletme kararı aldı. Afganistan’daki
NATO Görev gücü komutanlığı yeniden Türkiye’ye teklif edildi. Daha
önce bu öneriyi kabul edebileceği yolunda sinyal veren Ankara’nın
yanıtı bu kez daha net oldu. Ancak kararın Meclis’te alınması gerektiği
için kesinleşmedi. Bir buçuk yıl önce Afganistan’a gönderilecek
gücün sadece Kabil ile sınırlı kalması konusunda yoğun tartışmalar
yapıldığı anımsanacak olursa, NATO’nun görev alanını genişletme
kararı, ABD Yönetimi’nin öngördüğü formülün sonunda kabul edildiği
anlamına geliyor.
IRAK UZLAŞMASI
Bush’un, dün zirvenin ilk günü sabah oturumunda, Irak’ta yetki
devrinin gerçekleştiğini açıklaması, zirvede Irak güvenlik kurumlarının
eğitimi konusunda karar alınmasını da kolaylaştırdı. Bu karar, NATO’nun
Irak’a müdahalesini isteyen ABD’nin beklentilerini karşılamadı.
Washington, aylardan beri Irak’ta NATO bayrağının dalgalanmasını
istiyor ve bu sayede Amerikan aleyhtarı direnişin yumuşayacağı hesabını
yapıyordu. Özellikle Fransa ve Almanya, NATO’nun Irak’ta görev almasına
karşı çıktılar. Ancak, zirvede alınan karar, Bağdat Hükümeti’nden
yardım çağrısı gelmesi durumunda isteyen ülkelere Bağdat sınırları
içinde de faaliyette bulunma olanağı tanıyacak.
İSTANBUL GİRİŞİMİ
Zirvenin en önemli gündem maddelerinden olan İstanbul İşbirliği
Girişimi çalışmalarından ise beklenen sonuç çıkmadı. ABD’nin Genişletilmiş
Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkeler projesinin, güvenlik bacağını oluşturması
planlanan bu girişim, NATO’nun Ortadoğu’da isteyen ülkelerle, güvenlik
alanlarında ikili işbirliği yapmasını öngörüyor. Ancak bunun için,
karşı tarafın da istekli olması ve talepte bulunması gerekiyor.
Ferai Tınç, Hürriyet
29.06.04
|