| |
MHP lideri Devlet Bahçeli’nin, yüzyıllardır süren Ortodoksların
denize hac atma geleneğine karşı çıkması tepki topladı.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, Ortodoksların her yıl düzenledikleri
hac atma törenine ilişkin ‘Haliç’ten haç çıkarmak İstanbul’u Konstantinapolis
yapmak istemektir’ sözleri tepki topladı. Bahçeli’nin ‘son üç yıldır’
görüyoruz demesine rağmen, haç atma geleneği İstanbul’da yüzyıllardır
sürüyor.
SULARIN kutsanmasını sembolize eden tören, kentin çeşitli yerlerinin
yanı sıra Ortodoksların yaşadığı tüm kıyı şeritlerinde yapılıyor.
Soğuk hava nedeniyle bunun en ilgi çekeni ise Karadeniz’in doğusundaki
Ukrayna gibi ülkelerde yaşanıyor. Tören, Türk-Rum gerginliğinin
had safhaya çıktığı 1955 yılının 6-7 Eylül olayları sonrasında bile
Yeşilköy’de yapılmıştı. Patrikhane’nin bulunduğu Fener’de ise Haliç’in
kirliliği nedeniyle yapılamayan hac atma törenleri son yıllarda
suların temizlenmesiyle yeniden başladı. Patrikhane, tören öncesinde
Haliç’ten aldığı suların analizini de yaptırıyor. Bahçeli’nin İstanbul’u
‘Konstantinapolis’ yapma isteğiyle açıkladığı ve son üç yıldır yapıldığını
iddia ettiği törenlere ilişkin uzmanlar, şunları anlattılar:
İNANCA SALDIRI
Niyazi Öktem (Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Sosyoloji
Öğretim Üyesi) Bu törenler Türk-Yunan, Türk-Rum ilişkilerinin en
gergin olduğu dönemde, hatta 6-7 Eylül hadiselerinin sonrasında
bile yapıldı. Laik devlette inanç özgürlüğünün tezahür şekillerine
karışılmaz. AB normları açısından da bu böyle. Konstantinapolis
yapmaya gelince, Osmanlı bu isimden hiç kompleks duymadı ve kente
‘Konstantiniye’ dedi. İstanbul da Rumca ‘kente doğru’ anlamına gelen
‘Eistanpoli’den gelmektedir. Bolu, Safranbolu, Tirebolu gibi yer
isimlerinin sonu da poliden geliyor. MHP liderinin açıklamaları,
bir Hıristiyan ülkede, Müslümanlara ‘Siz Ramazan ve Kurban Bayramı
ile kandillerinizi kutlamayın’ demeye benzer. Bu açıkça inanç özgürlüğüne
yapılan bir saldırı. Şimdi Viyana’da Müslümanlar kandil kutlarken,
Avusturyalılar, ‘Bunlar kentimizi yeniden muhasara altına alıp,
ele geçirmek istiyorlar’ der mi? İstanbul 550 yıldır Türk ve Müslüman
kenttir. Bu kente dair korkular, kendinen emin olmayanlarındır.
HER YERDE VAR
Constantin Harisiyadis (Merkezi Tarabya’da bulunan Terkos
Metropoliti) 6 Ocak, Hz. İsa’nın vaftiz günüdür. O gün, sular da
takdis edilir ve haç atma töreni bunu simgeler. Bu bir dini ananedir.
Gençler, suya atılan haçı alıp çıkarmak için yarışırlar. Haçı getiren
genç imtiyazlı olur ve bütün yılının iyi geçeceğine inanılır. Haç
atma töreni, Ortodoksların yaşadığı, deniz kenarı olan tüm ülkelerde
kutlanıyor. Yunanistan, Ukrayna’da ve diğerlerinde. Bu yıl, Arnavutköy,
Çengelköy, Burgazada, Yeşilköy ve Haliç’te gerçekleştirdik. 1950’lerde
6-7 Eylül olayları sonrasında Hıristiyanlar bu kutlama için bir
kaç yıl çekindiler. Ancak Yeşilköy’deki törene hiç ara verilmedi.
Sonra zamanla yeniden değişik yerlerde kutlama başladı. Haliç’te
ise kirlilik nedeniyle yapılamayan kutlamaları, bir kaç yıldır,
suları analiz ettirdikten sonra yapıyoruz.
HRİSTİYANLIKTA YOK
Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin
(Emekli İlahiyat Öğretim Görevlisi) Hıristiyanlıkta ve Ortodokslukta
böyle bir şey yoktur. Bu Haliç’e sahip çıkmaktır. Ben 30-40 yıldır
Patrikhane’yi inceliyorum. Amaçları, devlet içinde devlet kurmaktır.
Hıristiyan ilahiyatına göre hakkı olmamasına rağmen patrik, ekümeniklik
istiyor. Bizans’ın yıkılmasını bir türlü sindiremiyor. Sayın Bahçeli’nin
söyledikleri doğru olabilir.
Hürriyet
17.01.2005
|
