Kırılma noktası

 

- Cari İşlemler Açığı 15 milyar doları aştı. Başka zaman olsa, bu durum ciddi bir döviz krizi ve arkasından ekonomik kriz yaratırdı.

- İç ve dış borçlar bir kriz anında artık baş edilemeyecek boyutlara ulaştı. Faiz dışı fazla hedeflerinin tutuyor olmasına rağmen, borçlar katlanarak büyüyor.

- Türk Lirası ciddi boyutta aşırı değerli. Başka zaman olsa, bu denli bir değerlilik döviz krizi ile sonuçlanırdı.

- Reel faizler oransal olarak çok yüksek.
Bu verilerin hepsi de tarihsel yüksekliklerde. Buna rağmen, ne döviz krizi ne de ekonomik kriz var ve hala istikrardan söz ediliyor. Maliye politikası da ekonomi politikası da başarılı görünüyor.
Ama, bir "kırılma noktası" olası. Ülkemizdeki bütün ekonomik dengeleri bozabilecek siyasi gelişmeler var. Siyasi bir gelişme bütün ekonomik kazanımlarımızı yok edebilir.

- Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Bush'un, yeni döneminde yeni atılımlar yapılacağı kesin. Suriye ve İran uyarıldı. Bu iki ülke de bizim komşumuz.

- ABD'den önceki gün döndüm. ABD'de İran sorununun içten bir darbe ile çözülmeye çalışılacağı ama gerekirse, bir uyarı ateşinin göze alınabileceği dile getiriliyor.

- Kuzey Irak'daki gelişmelerin bizi sıcak savaşın içine çekme olasılığı gittikçe güçleniyor. Bu, PKK'yı yok etme veya ABD'ye destek olma adına gerçekleşebilir.
Kendimizi, istemeden bile olsa sıcak savaşın içinde bulabiliriz. Koskoca "Üzerinde Güneş Batmayan" Büyük Britanya İmparatorluğu bile iki dünya savaşı sonrası yok oldu. Üstelik, her iki savaşı da kazanmasına rağmen. Savaşa katılmak, bazen kaçınılmazdır. Ama, o gün, bir gün önce rahatlıkla bulduğunuz hiç bir malı piyasada bulamazsınız.
Türkiye'nin bir sıcak savaşta yer alması veya Kuzey Irak'ta ABD destekli bile olsa harekata başlaması ya da İran'dan ABD'ye verdiğimiz destek nedeniyle ülkemize bir saldırı gelmesi, "kırılma"yı başlatabilir.
Bu durumda, içinde bulunduğumuz istikrarlı gözüken ekonomik ortam bir anda tersine döner.
Ekonomide şu andaki en önemli sorun, her şeyin toz pembe görünmesi veya gösterilmesidir. Olası "kırılma noktası" için hiç bir tedbir alınmış değil. Maliye yönetiminin de ekonomi yönetiminin de "B Planı" yok.
Geçenlerde bu durumu hükümetin bakanlarından birisi şöyle dile getirdi. "Altımızda, 8 silindirli 6000 beygirlik bir araba var ama maalesef saatte 20 kilometrelik sürati aşamıyoruz" Dedi.
İşi şansa bırakmayalım. Hiç bir ekonomi bu denli sıcak savaş bölgelerine veya sıcak savaşa yakınken bu denli istikrarlı olamamıştır.

Yaman Törüner, Milliyet
07.02.2005