Çarşamba günü The Wall Street Journal gazetesinde (WSJ) çıkmış olan bir yazıya mim koyun. İleride o yazıyı bir dönemde Türk-Amerikan ilişkilerinin hangi noktaya geldiğinin delili olarak kullanabilirsiniz.
Gazetenin görüşler sayfası editörlerinden Robert L. Pollock tarafından kaleme alınmış olan bu yazının başlığı şöyle: 'Avrupa'nın Hasta Adamı-Yeniden'.
Alt başlığı özetini veriyor: "Türkiye'de İslamcılık ve solculuk yan yana gelince Amerikan karşıtlığı delilik düzeyine ulaştı."
Diyeceksiniz ki, son zamanlarda Amerikan basını dahil birçok yerde Türkiye hakkında pek çok yazı çıkıyor. Bunun ötekilerden farkı ne?
Niçin buna mim koyalım?
Wall Street Journal ilginç bir gazetedir. Amerikan kapitalizminin (dolayısıyla küresel kapitalizmin) nabız atışlarını yansıttığı için önemlidir. USA Today'den sonra tüm Amerika'da en fazla satan 'ulusal' gazete olduğu için etkilidir. En akıcı, su gibi okunan inceleme haberlere yer verdiği için ilginçtir.
Merkezi New York'ta olan ama bir süredir Asya ve Avrupa basımları da yayımlayan bu gazetenin temel ilkelerinden birisi, haber bölümleriyle ilan servisi arasındaki kesin ayrımdır. Aynı şekilde, gazetenin muhabirleri ile görüşler sayfası çalışanları arasında büyük bir zıtlık vardır. Muhabirleri 'ilerici' sayılır, o kadar ki geçen yıl greve kalkışarak sıradan gazetelerde çalışan meslektaşlarını mahcup ettiler. Editoryal sayfası ise fena halde Cumhuriyetçi ve sağcıdır. Büyük sermayenin tavizsiz sözcüsüdür; ABD'nin ülke dışı çıkarlarının savunulmasında en radikal görüşleri savunmaktan kaçınmaz.
WSJ uzun yıllar boyu Türkiye hakkında en olumlu yazıların yayımladığı gazeteydi. Bu elbette ABD'nin sağcı Cumhuriyetçi elitlerinin Türkiye'ye duyduğu sempatinin bir yansımasıydı. Ayrıca Türk makamlarının bu sayfa yöneticileriyle iyi ilişkiler kurduğundan söz edilir, Türk liderlerinin imzasını taşıyan yazılar yayımlama konusunda iknaya açık oldukları söylenirdi. Yanılmıyorsam, Turgut Özal ve Tansu Çiller imzalı yazılar çıkmıştı bu sayfalarda.
İşte bu WSJ'de hiçbir dönemde Türkiye hakkında bu kadar sert, bu kadar ağır ve olumsuz yazı okumadım! Irak tezkeresinin Meclis'te reddedildiği günler buna dahil.
WSJ editoryal sayfası ile Bush yönetimi ve sağcı Cumhuriyetçiler arasındaki yakın ilişkileri düşünüldüğünde şu sonuca varmamak olanaksız: Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice'ın Ankara ziyareti iki ülke arasındaki kamuoyu sorununu çözmedi. Washington, Türk hükümetinin ülkedeki Amerikan karşıtlığına karşı çıkmak bir yana, boş laflarla oyaladığına inanıyor. Açılan kredi tükenmiştir.
Pollock, ağır saldırılarını hükümetle ve 'sessiz ve sinsice İslamcılık yapmakla' suçladığı AKP ile sınırlamamış: Ağır sözlerden genel olarak Türk basını ama özellikle 'Başbakan'ın en sevdiği gazete' diye nitelediği Yeni Şafak da payını alıyor. Türk politikacıları da bu gibi 'iftiralar' karşısında sessiz kalmakla ve mazeret olarak kamuoyunu göstermekle suçlanıyor.
Yazar, 'bir ayağı çukurda' diye nitelediği CHP'nin de kafayı CIA komplolarına taktığını ve bu 'deliliğe' karşı uyarı görevini yerine getirmediğini belirtiyor.
Bu gibi yazılarda her zaman sözü edilen askerlerden ise tek cümleyle bile bahis yok!
Pollock, yazısının sonunda ABD'nin son yıllarda Türkiye için yaptıklarını hatırlatıyor: Askeri yardım, Bakü-Ceyhan hattına destek, Kongre'de Ermeni soykırımı tasarısının engellenmesi, AB üyeliğine arka çıkmak ve tabii PKK lideri Abdullah Öcalan'ın Türkiye'ye teslimi...
Ve en sondaki kilit cümle: "Türk liderler sığındıkları kamuoyunun yönünün hâlâ değiştirebileceğini anlamalıdır. (Yoksa) Türkiye kolayca ikinci sınıf bir ülke durumuna düşebilir: dar görüşlü, evhamlı, marjinal ve -kaçınılmaz olarak- Amerika'da dostsuz ve Avrupa'da istenmeyen."
Mim!
WSJ'de bu gibi yazıların durup dururken çıkmadığı biliniyor!
(Hamiş: Geçenlerde yazdığım üzere, Pollock'unkinden çok farklı bir bakış açısıyla da olsa, Türkiye'deki Amerikan karşıtlığının ulaştığı sağlıksız düzey hakkında soğukkanlı bir biçimde düşünmenin zamanının geldiğini düşünüyorum. Ortadoğuvari komploseverlik kimileri için baldan tatlı olsa da, ileride hepimizi ilgilendiren tuzaklar var!)

Haluk Şahin, Radikal
18.02.2005