'Özgürlüğe kadeh kaldıran iki öğrenci tutuklandı.' Bu haberi okuyan Peter Benenson, başlattığı hareketle Uluslararası Af Örgütü'nün temelini atmıştı

Britanyalı Peter Benenson, 1961'de bir gazetede özgürlüğe kadeh kaldıran iki Portekizli öğrencinin tutuklanıp hapse atıldığını okuduğunda, dünyada kötü durumda olan 'vicdan mahkûmlarını' ortaya çıkarmaya karar vermişti. O zamanlar sadece bir yıllık bir kampanya olarak ortaya çıkan bu hareket, zamanla dünyanın en büyük uluslararası bağımsız insan hakları organizasyonu haline geldi: Uluslararası Af Örgütü. Merkezi Londra'da olan örgüt, şimdi 1.8 milyon üye ve destekçiye sahip.

Tarihçi, şair, hukukçu
Geçen cuma günü hayatını kaybeden Uluslararası Af Örgütü'nün kurucusu Peter Benenson, 31 Temmuz 1921'de doğdu. Tarih okuduğu Eton ve Oxford'a gitmeden önce ünlü Amerikalı şair W. H. Auden'dan özel dersler aldı. Mezun olduktan sonra orduya katıldı ve Haber Alma Bakanlığı'nın basın bölümünde görev yaptı. İkinci Dünya Savaşı sonunda ordudan ayrılarak hukuk okudu. Daha sonraki durağı İşçi Partisi ve İşçi Avukatları Derneği'ydi. 1950 başlarında sendikacıların davalarını incelemek üzere İspanya'ya gönderildi. Güney Afrika'ya ve Macaristan'a yasal gözlemciler gönderilmesine yardımcı oldu.
Fakat esas iki Portekizli öğrencinin tutuklanması ona ilham verecek ve dünya çapında pek çok insan hakları kampanyası hazırlanmasına yardımcı olacaktı. Benenson, organizasyon için çeşitli ülkelere araştırma yapmak üzere giderken, kapalı kapıları da açmasını bildi. Haiti'ye, Britanyalı folk sanatçısı olduğunu söyleyerek girmişti.
Ünü yayıldıkça, hakkındaki tartışmalar da arttı. Güney Afrika'nın gizli haber alma örgütü Boss'un insan hakları suçlarını açığa vurduklarında, örgütün Londra ofislerine saldırı düzenlendi. Örgüt aynı zamanda Batı ülkelerindeki insan hakları ihlallerine karşı tarafsız ve bağımsız bir kampanya yürütülmesini sağlamaya çalıştı. En çok Guantanamo Körfezi'nde bulunan ABD üsleri ve Britanya hükümetinin antiterör kanunları eleştirildi.
1966'da Benenson, örgüte Britanya istihbarat casuslarının sızdığını iddia etti. Ancak bu görüşü örgütte destek bulamadı ve yolları ayrıldı. 1980'de yeni kurulan İşkence Karşıtı Hıristiyanlar Birliği'nin başkanı oldu. 80'lerin ortalarında Af Örgütü'ne döndü.

Daha yapacak iş var
Benenson, Uluslararası Af Örgütü'nün kuruluşunun 40. yıldönümünde organizasyonun pek çok zaferi olduğunu söylerken insanları uyarmayı da ihmal etmedi: "Son vicdan mahkûmu serbest bırakıldığında, son işkence odası kapandığında, BM İnsan Hakları Evrensel Bildirisi gerçek olduğunda görevimiz bitmiş demektir."

Radikal
28.02.2005