Lise öğrencilerinin yüzde 69'u AB üyeliğinin ülke yararına olacağı kanısında... AB üyeliğine en büyük destek meslek ve özel liselilerden geliyor. Anadolu lisesi öğrencilerinin yüzde 22.7'si AB üyeliğinin olumsuz olacağına inanıyor

Liseli gençlerin Türkiye'nin AB'ye tam üyeliğine bakışı ve Türkiye'nin AB'ye üye olması halinde hangi sorunların ne yönde etkileneceği konusundaki görüşleri genelde olumlu.
12 il merkezinde ve 5 farklı tip lisede uygulanan ankete katılan lise son sınıf öğrencilerinin büyük çoğunluğu Türkiye'nin AB'ye tam üyeliğine destek veriyor. Liselilerin yüzde 66.9'u AB'ye üyeliğin Türkiye için "olumlu" olacağını düşünüyor. Olası bir halk oylamasında üyeliğe "evet" oyu atacakların yüzdesi 70.3'e ulaşıyor. Ayrıca, öğrencilerin yüzde 69'u AB üyeliğinin ülke yararına olacağı kanısında.
AB üyeliğine en büyük destek meslek ve özel liselerden geliyor. İmam hatip ve anadolu liselerinde AB üyeliğine destek görece daha düşük. Toplumsal köken ve kimlik özellikleri bakımdan zıt kutuplarda yer alan imam hatip ve anadolu liseleri, AB'ye üyelik konusunda benzer bir tutum sergiliyor.
Özel liselilerin yüzde 73.4'ü, meslek liselilerin yüzde 71.2'si AB'ye üyeliğinin "olumlu" olacağını düşünüyor. Olumlu bakış anadolu liselerinde yüzde 63.1'e, imam hatip liselerinde ise yüzde 60.9'a kadar iniyor. İmam hatip liselilerin yüzde 23.1'i, anadolu liselilerin ise yüzde 22.7'si AB üyeliğinin "olumsuz" olacağına inanıyor. Düz liselerde de üyeliği "olumsuz" görenlerin yüzdesi 20.9 ile genel oranın üzerine çıkıyor.

İHL'de yüzde 26 ret
Olası bir halk oylamasında "evet" oyu vereceklerin yüzdesi meslek liselerinde en yüksek düzeye erişiyor. Bu okulları özel liseler takip ediyor. Anadolu liselerinde "evet" oyu kullanacağını söyleyenlerin yüzdesi 66.4'te, imam hatip liselerinde de 63.8'de kalıyor. İmam hatiplilerin yüzde 26'sı "hayır" oyu verme eğiliminde.
Meslek liselilerin yüzde 75.2'si, özel liselilerin ise yüzde 74.8'i "üyelik Türkiye'nin yararınadır" görüşünde. Bu soruya olumlu yanıt verenlerin yüzdesi anadolu liselerinde 65.3'e, imam hatip liselerinde ise 62.4'e iniyor.
Liselilerin yüzde 45.2'si AB'nin Türkiye'yi "stratejik coğrafi konumundan faydalanmak için"; yüzde 12.3'ü "ordusundan faydalanmak için" ve yüzde 10.9'u "yeraltı ve yerüstü zenginlikleri için " üye yapmak istediğini düşünüyor.
Gençlerin büyük bir kısmı AB'nin, Türkiye'yi kendi ekonomik ve siyasi çıkarlarını güçlendirmek için üye yapmak istediğine inanıyor.
AB'nin Türkiye'yi "demokrasisini güçlendirmek", "Avrupa'nın kültürel zenginliğini ve çeşitliliğini artırmak", "farklı dinlerin barış içinde bir arada yaşayabileceğini göstermek", "laik, demokratik ve Müslüman tek ülke" olduğu için üye yapmak istediği yönündeki seçenekler, gençler arasında 1 ile 6 arasında değişen düşük yüzdelerle destek buluyor.
İmam hatip liseliler arasında AB'nin Türkiye'yi "laik, demokratik ve Müslüman tek ülke olduğu için" ve "yeraltı ve yerüstü zenginlikleri için" üye yapmak istediğini düşünenlerin oranı diğer okullardan daha yüksek.
Liselilerin yüzde 25.4'ü "Türkiye ekonomisinin kötü durumu"nu, yüzde 19.7'si "çok sayıda Türk vatandaşının Avrupa'ya göç edebilecek olması"nı, yüzde 7.3'ü "Türkiye'nin az gelişmiş bir ülke olması"nı ve yüzde 3.1'i "Türkiye'nin yoksul bir ülke olması"nı AB üyeliğinin önündeki en büyük engel olarak görüyor. Ekonomik temelli sorunlara işaret eden bu seçeneklerin toplamı yüzde 55.6 'yı buluyor.

Demokrasi eksikliği
Gençlerin yüzde 16.2'si "Türkiye'nin Müslüman olması"nın, yüzde 15.3'ü "Türkiye'nin AB kararlarını daha fazla etkileyebilecek olması"nın, 7'si ise "Türkiye'de demokrasi ve insan hakları alanındaki eksiklikler"in üyelik önündeki en büyük engeller olduğunu düşünüyor.
Meslek liseliler, "Türkiye ekonomisinin kötü durumu"nu diğer tüm liselerden daha yüksek bir yüzdeyle (40.7) ilk sıraya yerleştiriyor. Bu liselerde ekonomik temelli etmenleri engel olarak görenlerin yüzdesi 76.2'ye kadar çıkıyor. Meslek liselerinde "Türkiye'nin Müslüman olması"nı engel olarak görenlerin yüzdesi 10.3 ile en düşük seviyede kalıyor.
Anadolu liselerinde ekonomik temelli etmenleri engel olarak görenlerin yüzdesi 46.4 ile en düşük seviyeye iniyor. Bu liselerde "Türkiye'nin AB kararlarını daha fazla etkileyebilecek olması"nı engel olarak görenlerin yüzdesi 25.7 ile en yüksek seviyeye çıkıyor.
Ankete katılan öğrencilerin büyük çoğunluğu AB üyeliğinin işsizlik sorununu çözeceğini, eğitimin ve devlet hizmetlerinin kalitesini yükselteceğini, çarpık kentleşme ve çevre kirliliğini hafifleteceğini düşünüyor. AB üyeliğinin olumlu katkılarına bakış okul tiplerine göre belirli farklılıklar gösteriyor.

Hangi sorunları çözecek?
Anadolu ve özel liselilerin yüzde 80'i AB üyeliğinin işsizlik sorununu çözeceğini düşünüyor. Düz liselilerin yüzde 80.5'i AB'ye üyeliğin eğitimin kalitesini yükselteceği görüşünde. Bu liseleri yüzde 79.4 ile özel liseliler izliyor. Düz, özel ve Anadolu liselerinde, üyeliğin devlet hizmetlerinin kalitesini artıracağını düşünenlerin oranı daha yüksek. Çarpık kentleşmenin ve çevre kirliliğinin üyelikle düzeleceğini düşünenlerin oranı düz liselerde en yüksek seviyeye ulaşıyor. Bu liseleri meslek liseleri takip ediyor.

İmam hatipli türban konusunda iyimser

Gençlerin yüzde 27.8'i Türkiye'nin AB'ye üye olması durumunda "irtica" sorununun azalacağını, yüzde 46.7'si değişmeyeceğini ve yüzde 25.4'ü artacağını düşünüyor.
Özel liselilerin yüzde 34.6'sı, imam hatip liselilerin ise yüzde 31.3'ü bu sorunun azalacağına inanıyor.
Liselilerin yüzde 31.2'si üyelikle birlikte "türban" sorununun azalacağını, yüzde 39.5'i değişmeyeceğini ve yüzde 29.3'ü artacağını düşünüyor. Üyeliğin "türban" sorununu azaltacağını düşünenlerin yüzdesi imam hatip liselerinde 43.3'e ulaşıyor. Bu liseleri yüzde 34.6 ile özel liseler izliyor. Anadolu liselilerin yüzde 44.8'inin görüşü bu sorunun değişmeyeceği, yüzde 33'ünün ise artacağı yönünde.
Özel liseliler 18 sorunun 16'sında AB üyeliği ile olumlu değişim yaşanacağını belirtiyor. Anadolu liseliler 18 sorudan 15'inde genel ortalamanın işaret ettiğinden daha olumsuz bir tutum sergiliyor. İmam hatip liseliler yalnızca türban, irtica ve Kürt-Güneydoğu sorunlarında ortalamadan daha iyimser bir tutum sergiliyor.

Ahlaksızlık artar diyenler

Gençlerin yüzde 65.5'i üyelikle 'uyuşturucu bağımlılığı'nın, yüzde 60.4'ü ise 'ahlaki değerlerde yozlaşma'nın artacağına inanıyor. Anadolu liselerinde AB üyeliğinin 'ahlaki değerlerde yozlaşma'yı ve 'uyuşturucu bağımlılığı'nı artıracağını düşünenlerin yüzdesi en yüksek seviyeye ulaşıyor. Bu iki konuda onları imam hatipliler izliyor.

Türk gençliği konuşuyor -5/ Dr. Mustafa Şen, Milliyet
18.09.2005