Üniversiteden uzaklaştırılmasının "din, şahsi hayat, ifade ve eğitim özgürlüklerinin" ihlali olduğu tezleriyle AİHM'ye başvuran Leyla Şahin ile ilgili olarak bugün verilecek nihai karar, sadece Türkiye'de özgürlüklerin kullanımı açısından değil, Avrupa ülkelerindeki Müslümanlar dolayısıyla Avrupa'nın çok kültürlülüğe dayalı iç barışı açısından da büyük önem taşıyor

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi 5. sınıf öğrencisiyken başörtüsü taktığı için üniversiteden uzaklaştırılmasının "din, şahsi hayat, ifade ve eğitim özgürlüklerinin" ihlali olduğu tezleriyle AİHM'ye başvuran Leyla Şahin için nihai kararı bugün verilecek. Dava bugün AİHM Büyük Daire'de görüşülecek. Başörtüsü yasağı yüzünden işten ve okuldan atıldıkları için AİHM'ye başvuranların sayısı ise 1000'ün üzerinde. Bugün açıklanacak karar bu davaların da akıbetini belirlemiş olacak.

Leyla Şahin, mahkemeye eğitim, din özgürlüğü alanında ihlale uğradığı, ayrımcılık yaşadığı ve özel hayatının korunmadığı gerekçesiyle başvurdu. Daha önce AİHM'de görülen Şahin davasında savunmalar din özgürlüğü ihlali konusunda öne çıkarılmış ve eğitim hakkı ihlali ile özel hayatın korunması konularında da destekleyici savunma verilmişti. AİHM ise davayı din özgürlüğü açısından ele almış, eğitim hakkı ve özel hayatın korunması konusundaki gerekçeleri ise kabul etmemişti. Ancak 5 kişiden oluşan jürinin aldığı ortak karar neticesinde dava reddedilmeyip Büyük Daire'de görüşülmesine karar verilmişti.

EĞİTİM ÖZGÜRLÜĞÜNE VURGU

Daha önce AİHM 4. Mahkemesi davayı eğitim hakkı ve özel hayatın ihlali açısından reddetmesine rağmen Şahin'in din özgürlüğü açısından ihlale uğradığını kabul etmişti. Ancak ülkelerin kendi iç hukuklarındaki kararların gözününde bulundurulması gerektiğini belirterek Türkiye'yi bu konuda haklı gördüğünü açıklamıştı. Bugün Büyük Daire'de verilecek nihai karar da bu sefer üzerinde önemli durulan nokta eğitim özgürlüğü ihlali.

BİN SAYFALIK SAVUNMA

AİHM'ye belgelerle birlikte bin sayfaya yakın savunma veren Şahin'in avukatı Kazım Berzeg, son savunmalarında özellikle üzerinde durdukları noktanın eğitim özgürlüğünün ihlali olduğunu söyledi. Berzeg mahkemeden çıkacak kararın olumlu olacağını umut ettiklerini belirterek şöyle konuştu: "Mahkemenin Şahin'in lehine karar vereceğine inanıyorum. Aksi olursa AİHM kendi kuruluş ilkelerine aykırı hareket etmiş olur. AİHM'nin kuruluş gerekçesi kişilerin hak ve özgürlüklerini devlete karşı savunmaktır. Buradan bakınca ister meseleye eğitim açısından istersen din özgürlüğü açısından ele alsın sonuç yine Şahin'in lehine olması gerekir. Zaten AİHM'de görülen 20 bin dava arasından büyük daireye çıkabilmiş 19 davadan biri olması yani burada ele alınması Şahin davasına AİHM'nin müspet baktığını gösterir." Kararın Şahin için olumlu olarak sonuçlanması durumunda okullarda uygulanan başörtüsü yasağını nasıl etkileyeceği yönünde ise Berzeg şu değerlendirmeyi yaptı: " Kararın olumlu çıkması durumunda başörtüsü yasağı uluslararası olarak tepkisini göstermiş olacaktır. Bu durumda Türkiye, yasağı uygulamaya devam ettiği sürece uluslararası bir karara karşı olacaktır."

Sorun AİHM'de değil Türkiye'de çözülmeli

Okula başörtülü olarak kaydını yaptıran ve 5. sınıfa kadar hiçbir sorun yaşamadan eğitimini sürdüren Leyla Şahin, 1997 yılında uygulamaya konan başörtüsü yasağı yüzünden okuluna devam edememiş ve okumak için üç arkadaşıyla birlikte Viyana'ya gitmişti. Burada başörtülü olarak devam ettiği Viyana Tıp Fakültesi'nden 2003 yılında mezun olan Şahin, şu an Viyana'da yaşıyor. Evlenen ve bir kız çocuğu olan Şahin, Türkiye'de başörtüsü sorunu devam ettiği için ihtisasını Almanya'da yapmayı düşünüyor. Başörtüsü yasağı yüzünden eğitim hakları ellerinden alınan öğrenciler olarak AİHM'ye başvuran mağdurlardan olan Şahin'in davası bugün sonuçlanacak. Sonucun olumlu veya olumsuz olmasından çok asıl meselenin Türkiye'de hala başörtüsü yasağının uygulanması olduğunu söyleyen Şahin, eğitimini yurt dışında tamamlasa da yasak yüzünden okulunu ve ülkesini terk etmek zorunda kaldığı ve kendisi gibi mağdur olan öğrencilerin bu sorunlarının Türkiye'de bir an önce çözümlenmesi gerektiğini belirtti."Başörtüsü sorununun çözüleceği merci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi değil, Türkiye'dir.Sorunun Türkiye'de çözülmesi gerekir" diyen Leyla Şahin, "Yaşadığım mağduriyeti mahkemenin göz önünde bulundurarak olumlu bir karar alacağına inanıyorum. Ama benim asıl beklentim bu sorunun Türkiye'de çözülmesi. Artık başörtüsü sorunu yaşamadan kızların okullarına gitmesini istiyorum.Hukuki alanda haklarımı aramak için AİHM'ye başvurdum ama buradan çıkan karar olumlu da olsa kızlar ertesi gün okula başörtülü olarak gidebilecek mi? Benim için asıl önemli olan nokta bu " diye konuştu.

Şahin davasında Hürriyet'e ceza

Mazlumder, AİHM'de görülmekte olan Leyla Şahin davasında Hürriyet gazetesini 7 bin YTL. manevi tazminata mahkûm ettirdi. Hürriyet, 2004 yılında yaptığı bir haberde, Şahin'in militan olduğunu, cumhuriyet ilkeleri karşıtı gösterilere katıldığını ve bu gösterileri örgütlediğini savunduğu Mazlumder'in aktif üyesi olduğu iddiasına yer vermişti. Fatih 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde önceki gün görülen duruşmada, Mazlumder lehine 7 bin YTL. manevi tazminata ve haberin gazetenin internet sitesinden çıkartırlmasına hükmedildi.

Yeni Şafak
10.11.2005