Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün önceki gün açıkladığı Kıbrıs'la ilgili 'eylem planı' şimdiden belli bir etki yaratmışa benziyor. Avrupa Birliği'nin ve Amerika ile İngiltere'nin 'dikkate değer' buldukları plana beklendiği gibi Kıbrıs'tan ve Yunanistan'dan ret cevapları geldi.
Aslına bakacak olursanız, söz konusu eylem planının kabul edilmesini veya bu planı konuşmak üzere tarafların doğrudan veya dolaylı olarak görüşmeler başlatmasını herhalde planı önerenler dahil himse beklemiyor.
Planda, Türkiye'nin deniz ve havalimanlarını açması karşılığında KuzeKıbrıs'a yönelik izolasyonların bir ölçüde kaldırılması öneriliyor. Rum tarafı, Türkiye'nin limanlarını açmasını zaten bir 'yükümlülük' olarak gördüğü için bu plana kızıyor, 'Bir şey almadan vermemiz isteniyor' diyorlar.
Biraz AKP hükümetinin ve Abdullah Gül'ün bastırmasıyla Dışişleri Bakanlığı'nda kariyerine Kıbrıs'la başlayıp Kıbrıs'la emekli olan diplomatlarımızın kendilerine güven kazandıkları anlaşılıyor. Belki ilk kez, çözümden yana olmakla hiçbir şey kaybedilmediğini, hatta tam tersine çok şey kazanılabildiğini gördüler. Bu sayede Dışişleri'nden yeni yeni öneriler çıkıyor artık.
Önceki gün yapılan açıklamanın başka pek çok alt anlamı ve hedefi var elbette, ama bence en önemli hedef, bu konudaki hamle üstünlüğünü elde tutmak, Kıbrıs'ta daima çözümden yana tutum sahibi olmak.
Bakın, Rum tarafı hiçbir biçimde çözümden yana değil. Onlar Kuzey'deki Türk toplumunu ve onun topraklarını şu veya bu yolla yutmak istiyorlar. Eğer biz eski yanlış politikalarımızı sürdürüyor olsaydık belki yutma yolunda önemli bir mesafe de kat etmiş olacaklardı.
Ama Türk tarafı, en azından son iki yıldır yanlış değil doğru yapıyor. Tabii keşke o doğrular bir yıl önce, 2002 Aralık ayındaki Kopenhag AB zirvesinde bulunabilmiş olsaydı veya 2003 Mart'ında Lahey'de. Maalesef büyük hatalar yapıldı ve o fırsatlar kaçtı, Rumların eline tam üyelik gibi çok önemli bir koz verildi. Ama yine de, bundan sonra hata yapmamak şartıyla bu mücadele hâlâ kazanılabilinir, unutmamak gerek.
Evet, Kıbrıs konusu Türkiye'nin AB ile yürüttüğü tam üyelik müzakerelerinde en büyük engel. Kıbrıs'ın Türkiye'yi engellemesini önlemenin yegâne yolu da, Kıbrıs'ta çözümü arayan taraf olmaktan geçiyor.
Yani Türkiye önceki gün yaptığı türden önerileri hep gündemde tutar ve Rum tarafı ile Yunanistan'ı sürekli dünya kamuoyuna 'Çözümü istemeyen taraf' olarak gösterirse, Kıbrıs AB yolunda bir engelden çok bir avantaja dönüşebilir.
Yalnız, elbette bu çözüm arayışında samimi olmamız gerek. Çünkü, o yolun bir yerinde Kıbrıs'ı çözmemiz gerçekten gerekiyor.

İsmet Berkan, Radikal
26.01.2006