AİHM, 'felsefesine aykırı' olduğu gerekçesiyle askerlik yapmayı reddeden Osman Murat Ülke'ye kötü muamele yapıldığı gerekçesiyle Türkiye'yi 11 bin Euro para cezası ödemeye mahkum etti.

AVRUPA İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 'felsefesine aykırı' olduğu gerekçesiyle askerlik yapmayı reddeden ve bu yüzden defalarca hapis cezasına çarptırılan Osman Murat Ülke'ye 'kötü muamele' yapıldığı gerekçesiyle Türkiye'yi toplam 11 bin Euro tazminata mahkum etti. Mahkeme zorunlu askerliğe karşı 'vicdani ret' konusunda bir hükümde bulunmadı, ancak bu konuda yasal bir düzenlenme yapılması gereğine işaret etti.

AİHS İHLALI

AİHM, askerlik yapmayı reddeden bir kişiye karşı insan onurunu küçük düşürücü muamelede bulunulduğunu, bunun da Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 3'üncü maddesi tarafından güvence altına alınan 'kötü muamele ve işkenceyi önleyen' maddesinin ihlal edilmesi anlamına geldiğini kaydetti.

TÜRKİYE SUÇLU

Osman Murat Ülke, üniforma taşımayı reddettiği gerekçesiyle 1995 ve 1999 yılları arasında toplam 710 gün hapis yatmıştı. Mahkeme, söz konusu kişinin cezasını çekmiş olmasına rağmen yine de askerliğini yapmadığı gerekçesiyle hapis cezasına çarptırılmasını, 'kötü muamele yapılması' olarak değerlendirdi ve Türkiye'yi suçlu buldu.

Mahkeme ayrıca, felsefi görüşlerinden ötürü askerlik yapmayı reddedenlerle ilgili olarak Türk Ceza yasalarının yetersiz olduğunu ve konunun sadece askeri kanunlarla çözümlendiğini kaydetti. Mahkeme, bu konuda yasal bir düzenleme yapılması gerektiğini belirtti.

Asker: Türkiye'nin şartları çok özel

AVRUPA İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) kararı, askeri çevrelerde tedirginlik yaratmadı. Askeri çevreler, bu kararın, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) uzun süreden beri üzerinde çalıştığı "profesyonel askerlik anlayışı"nı doğrular nitelikte olduğuna dikkat çektiler. İç ve dış güvenlik konusunda Türkiye'nin özel durumunun dikkate alınması gerektiğini belirten kaynaklar, bundan dolayı TSK'nın subay, astsubay, erbaş ve erlerle yaklaşık 800 bin civarında olan mevcudiyetini korumak zorunda olduğunu bildirdiler. Türkiye'nin özel şartlarının AB ülkelerinde uygulanan askerlik yerine "alternatif hizmetler"i kaldıramayacağı da belirtildi.

Avrupa'da 'alternatif askerlik' uygulaması

AB'nin iki önemli ülkesi Fransa ve İngiltere'de zorunlu askerlik kaldırıldı. Bu ülkelerde askerlik profesyonel olarak uygulanıyor. Almanya'da ise zorunlu askerlik uygulaması halen mevcut. Askerlik yapmak istemeyenler ise sosyal hizmet alanlarında görevlendiriliyor. Belçika, Hollanda ve Yunanistan'da da buna benzer uygulama yapılıyor.

Brüksel, Hürriyet
25.01.2006