| |
1964 yılından beri her sene yapılan Hacı Bektaş Veli'yi anma törenleri bugün başlıyor. Törenler çevresinde ikili bir gruplaşma dikkat çekiyor:
- Belediye Başkanı Ali Rıza Selmanpakoğlu çevresi: Emekli general Selmanpakoğlu bağımsız olarak ve CHP'ye rağmen Hacıbektaş ilçesi belediye başkanı seçildi. Ulusalcı, sol Kemalist çizgide. Belediyenin resmi internet sitesinin logosunda üç tane Atatürk resmi var. Yarın İlhan Selçuk 'Bilimsel Devrim ve Kemalizm' konulu bir konuşma yapıyor. Belediyenin yaptığı resmi törenleri Meclis ve hükümet kurumları destekliyor.
- Ulusalcı-karşıtı sol dernekler: Bunlardan Alevi-Bektaşi Federasyonu, geçen seneki törenlerde Selmanpakoğlu'nun konuşmasını protesto ederek gerginlik yaratmıştı. Bu sene de aynı kuruluşla birlikte Hacı Bektaş Veli Kültür Derneği ve 'diaspora Aleviliği'ni temsil eden Avrupa Alevi Bektaşi Birlikleri Konfederasyonu adlı kuruluş ayrı bir çağrıyla dün kendi törenlerini başlattılar. Küçük sol partiler bu grubu destekliyor. Öbürünün aksine, bunların www.alevi.com sitesinde Atatürk'ten bahis yok.
Katılım düşüyor
Törenlere eskiden cumhurbaşkanları, başbakanlar katılırdı, artık öyle olmuyor.
Bir grup geçen sene Başbakan'ın telgrafını, önceki sene de gıyabında Deniz Baykal'ı yuhalamıştı! Alevilerden en çok oy alan parti olduğu halde CHP üç yıldır törenlere hiç katılmıyor.
Cem Vakfı gibi Alevi İslamın en yaygın ve itibarlı kurumu bu törenlere mesafeli duruyor.
Politize akımlar Aleviliği materyalizm ve pozitivizmle özdeşleştirmeye çalışıyor ama büyük Alevi kitlesi Aleviliği "gerçek İslam" olarak benimsiyor; eski tekke ve dergâhların yerini alan cemevlerindeki ruhani atmosfer tamamen tasavvufi niteliktedir. Radikal politize akımlar ve sert, militan davranışlar bu büyük kitleye cazip gelmiyor.
Radikal politizasyon ve kutuplaşmaya paralel şekilde, törenlere katılımın giderek azaldığı görülüyor.
Orta sınıflaşan Türkiye, çözümleri de uçlarda değil 'orta'larda aramaya yöneliyor.
Yürekleri açmak
Türkiye'de kentleşme ve orta sınıflaşma gibi temel modernleşme dinamikleri geleneksel kalıpları değiştiriyor, daha çeşitlenmiş tablolar oluşuyor.
Sünniler gibi Alevilerde de hem siyaseten hem inanış olarak geleneksel kalıplardan farklı bir çeşitlilik gelişiyor. Farklı inançlara saygı ve özgürlük fikri güçleniyor. Siyasetin de kimliklere göre değil, siyasi ve sosyal felsefelere göre şekillenmesi süreci daha geniş kabul görüyor.
İşte, Alevilerin eğilimleri çeşitlenirken, sağdaki MHP Alevilere açılma gereği duyuyor.
ANAP lideri Erkan Mumcu bugünkü törenlere bir proje hazırlığıyla katılıyor. ANAP'ın Genel Başkan Yardımcısı Dr. Ali Arif Özzeybek, Bektaşidir; "Ziya Baba İnanç Eğitim ve Hayır Vakfı"nın başkanıdır. Kendisini tanımaktan huzur duydum; Alevi-İslamın irfanına sahip, saygın bir kişi. ANAP, Alevilerin önde gelen manevi liderleriyle görüşerek "Barışın Dayanağı Olarak İnanç Özgürlüğü" adıyla bir proje geliştiriyor. Eleştirilecek yönleri olabilir ama samimi ve ciddi bir çalışma yapıyorlar.
Böyle konularda önemli olan oy değildir, hatta Alevilerin çoğunluğunun merkez sola oy vermesi doğaldır. Önemli olan, yüreklerin birbirine açılmasıdır. Bu süreç gelişiyor çok şükür.
Taha Akyol, Milliyet
16.08.2006 |