Mutabakat tamam sıra anlaşmada
Irak, PKK ile mücadele sözü veren anlaşmayı imzalamak istemeyince, mutabakat metni imzalandı. Maliki Hükümeti, terörle mücadele anlaşmasını 2 ay içinde imzalama sözü verdi
IRAK Başbakanı Nuri El Maliki’nin Türkiye ziyareti, Irak hükümetinin, Kuzey Irak’taki PKK terör örgütünü yok etme konusunda, ‘Irak Cumhuriyeti’ adına imza atmak istememesi nedeniyle yüksek tansiyonda geçti. Yaşanan anlaşma krizi, mutabakat metni ara formülüyle çözüldü.
İLK KAÇAMAK YANIT
BAŞBAKAN Recep Tayyip Erdoğan’ın iki ay önce yaptığı davet üzerine Türkiye’ye gelen Maliki, havaalanında gazetecilerin ‘Terörle Mücadele İşbirliği Anlaşması’yla ilgili sorularına verdiği ‘Görüşmelerin en önemli konularından biri, güvenlik işbirliği. Bu hususta geniş kapsamlı görüşmeler olacak. Daha detaylı görüşmeler için Irak’tan Türkiye’ye bir heyet gelecek’ şeklindeki kaçamak yanıt, anlaşmaya sıcak bakmadığının ilk sinyali gibiydi.
BAŞ BAŞA İKİ SAAT
BAŞBAKAN Erdoğan ile Irak Başbakanı Maliki arasındaki görüşmeler, sıcak bir ortamda başladı. Programda Maliki ile Erdoğan’ın 14:15 - 14: 45 saatleri arasında yarım saat baş başa görüşmesi, ardından bir saat sürecek heyetlerarası görüşmelere başlanması gözüküyordu. Ancak, Maliki’nin, daha önce duyurulmasına karşın ‘anlaşmaya’ imza atamayacağını bildirmesi üzerine, ilk olarak Erdoğan-Maliki görüşmesi uzadı. İki saat süren baş başa görüşmenin ardından, heyetlerarası görüşmeler de aynı sebepten dolayı uzayınca basın toplantısı ertelendi.
KIRAN KIRANA MÜZAKERE
IRAK heyetinin Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’i ziyaretinin ardından, yeniden program dışına çıkılarak, Başbakanlık Merkez Bina’da, terörle mücadele işbirliği anlaşması için 45 dakika süren kıran kırana bir müzakere süreci yaşandı. Erdoğan ile Maliki, ikili görüşmeler başlarken, Iraklı ve Türk bakanlar da ayrı bir odada, anlaşma metnine dahil edilmesini talep ettikleri kendi konularını masaya yatırdı.
‘BAKANIM YOK’ MAZERETİ
ERDOĞAN’IN ‘Türkiye ve Türk kamuoyu, her gün şehitler verdiğimiz günlerde, Irak hükümetinin sadece sözlü bir deklarasyonla açıklayacağı işbirliği sözünü kabul etmez’ görüşü üzerine Maliki ‘Irak yasalarına göre, bir anlaşmaya imza atabilmem için sırasıyla İçişleri Bakanı, Adalet Bakanı ve Şura’nın onay imzalarını almam gerek’ yanıtını verdi.
ORTA YOL MUTABAKATI
ANCAK Erdoğan’ın ardından, heyetteki diğer Türk yetkililerin de ‘İmzasız taahhüt kabul edilemez’ ısrarı üzerine, Maliki hükümeti ile orta yol olarak ‘Mutabakat Muhtırası’ hazırlanmasında bulundu. ‘Irak Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkiye Cumhuriyeti hükümeti arasında mutabakat muhtırası’ başlığı ile hazırlanan belgede imza bölümlerinin önüne ise, ‘Türkiye Cumhuriyeti adına’ ve ‘Irak Cumhuriyeti adına’ not düşüldü. Böylelikle, anlaşma devlet adına hükümetçe imzalanmış oldu.
KÜRTLERİ KIZDIRMADI
MUHTIRADA, PKK ile ilgili seçilecek kelimeler konusunda Irak hükümetinin hassas davranırken birçok kelimede farklı etnik grupların birbirine danıştığı belirtildi. Maliki’nin bu davranışının ardında, Sünni ittifakının istifa ettiği hükümetinin devamı için Kürt yetkililerin desteğine olan ihtiyacı yorumları yapıldı. Yabancı basına, Kürdistan Demokratik Partisi Lideri Mesut Barzani, Dışişleri Bakanı Zebari’yi telefonla sık sık arayarak anlaşmaya engel olmaya çalıştığı haberleri düştü. Ancak bu haberler, Ankara’daki Türk ve Iraklı yetkililerce yalanlandı.
İKİ AYDA İMZALAYACAK
MALİKİ ‘Terörle Mücadele İşbirliği Anlaşması’nı imzalamasa da heyetler arası görüşmeler sonrası anlaşmayı 2 ay içinde sonuçlandırılacağı’ sözünü verdi. ZEYNEP TUĞRUL
İşte imzalanan o mutabakat metni
BAŞBAKAN Erdoğan ile Maliki’nin imza koyduğu mutabakat muhtırasında şöyle dendi: İki başbakan terörizmle mücadele konusundaki ortak kararlılıklarını vurgulamış, bu çerçevede PKK/KONGRA-GEL terör örgütü dahil olmak üzere Irak’ta faaliyet gösteren tüm terör örgütlerinin ve faaliyetlerinin tecrit edilmesi, pasifize edilmesi ve mevcudiyetlerine son verilmesi amacıyla her türlü çabayı göstermek hususundaki mutabakatlarını teyit etmişlerdir.
Maliki: Mutabakat Barzani’yi de bağlar
IRAK’IN ‘terör belasından çok çektiğini’ kaydeden Maliki, Irak sınırlarından Türkiye’ye sızarak terör faaliyeti yapılmasının kendilerini üzdüğünü söyledi. Bunu önlemek için Türkiye ile anlaşmaya vardıklarını kaydeden Maliki ‘Terör örgütlerinin Irak’ta bulunmasına izin verilmeyecektir’ dedi.
MALİKİ, bölgesel Kürt yönetimi lideri Mesut Barzani’nin bu konuda ters mesajlar verdiğinin hatırlatılması üzerine ‘Kuzey Irak, Irak’ın bir bölümüdür. İki devlet arasında varılan mutabakat, her iki ülkenin topraklarının tamamını ilgilendirir. Sorumluluk, yükümlülük altına alır’ karşılığını verdi. ANKARA
PKK’ya ‘terör örgütü’ dedi
MUTABAKAT metninin imzalanmasının ardından iki Başbakan basının karşısına çıktı. Başbakan Erdoğan, ‘değerli kardeşim’ diye hitap ettiği Maliki ile yararlı görüşmeler yaptıklarını belirterek ‘PKK Kongra-Gel terör örgütünün Irak’taki mevcudiyetine son verilmesi amacıyla her türlü çabayı gösterme konusunda mutabakata vardır. Tüm bu hususları içerecek şekilde Türkiye ile Irak arasında bir mutabakat muhtırasını imzaladık’ dedi.
GÜVENLİK HEYETİ GELİYOR
MALİKİ’YE yöneltilen, terörle mücadelede anlaşmasının neden imzalanamadığına ilişkin soru üzerine Başbakan Erdoğan söz alarak şöyle konuştu: O konuyu ben size söyleyeyim; Kısa bir süre içinde bu konuşla ilgili geniş bir heyet gelecek, Temsilcilerimiz bir araya gelip bu konuları görüşerek onları da orada karara bağlayacağız.
‘PKK’YI resmen bir terör örgütü olarak tanımlayabiliyor musunuz?’ sorusuna Maliki şu karşılığı verdi: Taraflar arasında imzalanan belgede buna açıkça değinilmiş ve belirtilmiştir. Birlikte’, başta PKK olmak üzere terör örgütleriyle mücadele alanında işbirliği yapacağız’ denilmiştir.
‘Türkiye Irak’ı bağladı’
TÜRKİYE ile Irak arasında güvenlik konusunda imzalanan mutabakat muhtırası, Ankara tarafından ‘Türkiye, Irak’ı yasal bir zemin üzerinde bağladı. İki ülke ilişkilerinde yeni bir sayfa açıldı’ şeklinde yorumlandı. Irak ile imzalanan mutabakat muhtırasını değerlendiren üst düzey bir diplomat, ‘Tatmin olup olmadığımız, Irak’taki uygulama ile görülecek. Ama bir umut ışığı gözüktü. İkili çerçevede Türkiye, Irak’ı bağladı. Yasal bir zemin oluştu. Artık uygulamaya bakacağız’ dedi. Kaynaklar, Kürdistan Demokratik Partili Zebari’nin de mutabakat muhtırasındaki işbirliği sözüne onay verdiğini belirtti. Anlaşma, hükümetler arasında imzalansa bile devletleri bağlayacağı vurgulanıyor. ANKARA
Petrol ve gaz için davet ettiler
TÜRKİYE ile Irak arasında enerji konusunda çok önemli gelişmeler sağlandı. Irak, Türkiye’yi Irak’ta petrol ve doğalgaz aramaya davet etti. Görüşmelerde ayrıca Irak doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya satışı da gündeme geldi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, Irak Elektrik ve Petrol Bakanı Hüseyin Şahristani ile birlikte, Irak ile Türkiye arasındaki enerji alanında işbirliği mutabakat muhtırasına imza koydu.
KANUN BEKLENECEK
MUTABAKATIN detaylarına ilişkin ‘hassasiyet’ gerekçesiyle bilgi vermeyen Bakan Güler, Irak’ın petrol ve doğalgaz arama noktasında TPAO’yu ihalelerine davet edeceğini, ancak bu konuların, merkezi hükümetin Petrol Kanunu görüşüldükten sonra netleşeceğini söyledi. Irak hükümetinin, doğalgaz sahalarını çalıştırmayı istediğini vurgulayan Güler, Irak gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya ihracının da planlandığını, bu doğrultuda çeşitli alternatifler bulunduğunu söyledi. KIYMET SEZER
Neden Kuzey Irak diye düşünün
DIŞİŞLERİ Bakanı Abdullah Gül ile Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari başbaşa bir görüşme gerçekleştirdi. Gül, Zebari’ye Irak’ta tutuklu bulunan Türklerin listesini vererek ‘Bu kişilerden bazıları trafik kazaları gibi küçük adli suçlar nedeniyle tutuklu. Bu vatandaşlarımızdan Türkiye’ye iade edilebilecekler varsa iade edilsin. Biz Türkiye’de yargılarız’ dedi. PKK’nın kasası olarak bilinen ve Avusturya’nın Kuzey Irak’a kaçmasına göz yumduğu Rıza Altun konusu açan Gül, ‘Kuzey Irak öyle bir yer ki Avrupa Tutuklama Müzakeresi olan bir kişi, Avrupa’da tutuklandığında ‘Nereye gitmek istersin’ sorusuna, Kuzey Irak yanıtını veriyor. Demek ki orası, teröristler için bir sığınma bölgesi’ dedi. ANKARA
Konsolosluk sayıları artırılıyor
BAŞBAKAN Erdoğan, görüşmeler sonunda ayrıca ilki Mısır’da yapılan ‘Irak’a Komşu Ülkeler Zirvesi’nin ikincisinin sonbaharda İstanbul’da yapılması konusunda iki ülke arasında mutabakata varıldığını açıkladı. Erdoğan, Musul’da açılan Türkiye Başkonsolosluğu’nun yanı sıra Basra’da da bir başkonsolosluk açılması kararı alındığını belirterek, Irak’ın da Gaziantep’te başkonsolosluk açmak için çalışmalara başlayacağını kaydetti.
Irak heyeti çok dikkatli seçilmiş
IRAK Başbakanı Maliki dün saat 10:30’da Esenboğa Havaalanı’na indi. Ankara’ya 30 kişilik heyetle gelen Maliki’nin heyetine farklı etnik kökenden bakanları seçmiş olması dikkat çekti. Maliki’ye, Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari (Kürt kökenli), Petrol Bakanı Hüseyin Şehrestani (Şii), Gençlik Bakanı Casim Muhammed Cafer (Sünni), Teknoloji ve Bilim Bakanı Raad Cahid Fehmi (Türkmen), Ulusal Güvenlikten sorumlu Bakan ve Irak’ın terörle mücadele koordinatörü Şirvan el Waily (Şii) de eşlik etti.
Star
08.08.2007 | 
