| |
2004 yılı Türkiye'nin gelir dağılım profilinde önemli değişiklikler
yapmadı. Gelir düzeyi en düşük olan yüzde 20'lik kesimin toplam
gelirden aldığı pay değişmezken, orta ve ortanın üstündeki kesimin
aldığı payda hafif bir artış oldu. En zengin kesimin toplam gelirden
aldığı pay ise yüzde 48.3'ten yüzde 46.2'ye indi.
TÜRKİYE'de, en alt gelir grubundaki ailelerin gelirden aldıkları
pay 2004 yılında, 2003'e göre değişmezken, alt, orta ve ortanın
üzerindeki ailelerin gelirden aldıkları pay "çok az" arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2004 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi'nden
elde edilen sonuçları açıkladı. Buna göre, Türkiye geneli için hanehalkı
kullanılabilir gelirlerine göre sıralı, en alttaki yüzde 20'lik
dilimin 2003 yılında yüzde 6 olan toplam gelirden aldığı pay, 2004
yılında da aynı düzeyde kaldı. İkinci yüzde 20'lik grupta yer alan
ailelerin toplam gelirden aldığı pay yüzde 10.3'ten 10.7'ye, üçüncü
yüzde 20'lik gruptaki ailelerin payı yüzde 14.5'ten 15.2'ye, dördüncü
yüzde 20'lik grupta yer alan ailelerin payı ise yüzde 20.9'dan 21.9'a
çıktı. Toplam gelirden en fazla pay alan yüzde 20'lik grupta yer
ailelerin payı ise yüzde 48.3'ten yüzde 46.2'ye geriledi. Buna göre,
2003 yılında en üst dilimde bulunan hanehalkları, birinci dilimdeki
ailelerin 8,1 katı gelir elde ederken, 2004'te aradaki fark 7.7
kata indi. Açıklamada, gelir dağılımındaki eşitsizlik durumunu ortaya
koyan ölçütlerden "gini katsayısı" da 2003 yılında 0.42
iken, 2004 yılında düşüş göstererek 0.40 olarak tahmin edildi.
KIRSAL FAKİRLEŞTİ: Kentlerdeki en alt dilimdeki ailelerin gelirden
aldığı pay 2004'te 0.3 puan artarken, kırsal kesimdeki aileler daha
da yoksullaştı. Kentlerde, en alt gelir grubunda bulunan ailelerin
2003'te yüzde 6.1 olan toplam gelirden aldıkları pay, 2004'te yüzde
6.4'e çıktı. Kırsal kesimde ise en alt dilimde olan ailelerin toplam
gelirden aldığı pay, yüzde 6.4'ten yüzde 6.3'e geriledi. Kırsal
kesimde de kenlerde de, ikinci, üçüncü ve dördüncü dilimde yer alan
ailelerin toplam gelirden aldıkları pay, 2003 yılına göre, 2004'te
bir miktar artarken, en üst gelir dilimindeki ailelerin payında
düşme kaydedildi. Buna paralel, gelir durumundaki eşitsizliğin durumunu
gösteren ölçütlerden biri olan "gini katsayısı", kentlerde
0.42'den 0.39'a, kırsal kesimde 0.39'dan 0.37'ye indi. Verilere
göre, toplam kullanılabilir hanehalkı geliri, 2003'e oranla yüzde
21.3 artarak, 2004'te 218 milyar 752 milyon YTL'ye yükseldi.
17 MİLYON HANE VAR: Hanehalkı sayısı da yüzde 2.1 artışla, 16 milyon
744 bin 495'ten 17 milyon 96 bin 537'ye çıktı. En alt dilimde bulunan
3 milyon 419 bin aile 218.7 milyar YTL'lik gelirden 13 milyar 208.3
milyon YTL pay alırken, en üst yüzde 20'lik dilimde bulunan ailelerin
aldığı pay, 101 milyar 1.5 milyon YTL oldu. Toplam kullanılabilir
hanehalkı geliri, kentlerde, 2004'te, 2003'e göre yüzde 23.5 artarken,
kırsal kesimdeki artış yüzde 15.7'de kaldı. Kullanılabilir gelir,
kentlerde, 128 milyar 967 milyon YTL'den 159 milyar 339 milyon YTL'ye,
kırsal kesimde, 51 milyar 336 milyon YTL'den 59 milyar 412 YTL'ye
çıktı.
Zenginle yoksul arasında 12.4 katlık uçurum var
TÜİK'in, yüzde 10'luk hanehalkı dilimlerine göre hanehalkı başına
düşen yıllık gelir hesaplamasına göre, en alttaki yüzde 10'luk dilimdeki
hane halkının gelirden aldığı yüzde 2,3'lük pay değişmedi. Diğer
yüzde 10'luk dilimlerdeki ailelerin gelirden aldığı paylar artarken,
en üst dilimdeki ailelerin aldığı pay 2.3 puan azaldı. Buna göre,
en üst dilimdeki 1 milyon 674 bin ailenin toplam harcanabilir gelirden
aldığı pay, yüzde 33,2'den yüzde 30,9'a geriledi. Buna rağmen, en
üst gelir grubundaki aileler ile en alt gelir grubundaki ailelerin
gelirden aldığı pay arasında 12.4 kat fark bulunuyor. 2003 yılı
itibariyle bu fark 13.4 kat idi.
Ücretlinin gelirden aldığı pay değişmedi
GELİR elde eden 15 ve daha yukarı yaştaki hanehalkı fertlerinin
gelir türlerine göre dağılımına bakılınca, maaş ve ücretlerin yıllık
kullanılabilir gelir içindeki payının yüzde 38.7 ile değişmediği
belirlendi. Yevmiye gelirlerinin payı yüzde 3.1'den yüzde 3.5'e
çıkarken, müteşebbis gelirlerinin payı yüzde 32'den 31.8'e, mülk
gelirlerinin payı yüzde 6.2'den 4.8'e geriledi. Transfer gelirlerinin
payı ise yüzde 20'den 21.2'ye yükseldi. Müteşebbis gelirleri içinde,
tarım, inşaat, ticaret gelirleri azalırken, hizmet gelirlerinin
payının yüzde 20.1'den 22.2'ye çıktığı belirlendi. Mülk gelirleri
içinde gayrimenkul gelirlerinin payı yüzde 57.7'den yüzde 54.7'ye
düşerken, menkul kıymet gelirlerinin payının yüzde 42.3'ten yüzde
45.3'e çıkması dikkat çekti.
Ekonomi, Hürriyet
28.02.2006
|
