Günün gelişmelerinin içine gömülmüş kaldığım bir andı. Filistin Sorunu'nda radikal adımlardan biri olan İsrail'in Gazze'den çekilmesi sırasındaki gelişmeler, bunun İsrail toplumunda yarattığı derin travma, AB sürecinin zorlu virajları, Fransa'nın kendi iç kamuoyuna yönelik ufuksuz gariplikleri, bizim ekonomik durumumuzla ilgili farklı görüşlerin borsa ile dansı, Kürt sorunu ile ilgili tartışmalar, ateşkes beklentisi... Hepsini dikkatle izlemeye çalışırken, NTV televizyonunda Norveç Kraliyet Muhafızlarının Onursal Başkanlığı'na yükseltilen penguen Nils Olav'ı gördüm. Görünce de her şeyi unuttum. O haberin peşine düştüm.

Birinci Körfez Savaşı'ndaki petrole bulanmış martı misali, birliğini teftiş eden penguen görüntüsü de benim hafızama kazındı.
Askeri birlik hazır olda... Albaylığa terfi ettirilerek onursal komutan unvanını alan penguen Nils Olav arkasındaki kalabalık maiyeti ile birlikte inanılmaz bir edayla bölüğü teftiş ediyor. En ufak bir ciddiyetsizlik yok. Zaten penguen albayın tavrı da bir ciddiyetsizliğe olanak tanımayacak kadar disiplinli.
O teftişi müthiş bir keyifle izledim.

Uğraşa didine, NTV'deki dostların da anlayışıyla haberin metnine ulaştım. Olayın detaylarını da iyice öğrendim.
Penguen Nils Olav 1972'de Norveç Kraliyet Muhafızları'nca resmi maskot seçilmiş. Otuz üç yıldır görevde...
Tören, penguenin Edinburg Hayvanat Bahçesi'ndeki "ikametgâhında" gerçekleşmiş.
Dünyaya geçilen haber bültenlerinde, törenin dakika dakika nasıl akacağı da yazılı...
Penguenin albaylığa terfi ettirilmesi öncesinde, çeşitli madalyalar aldığını da öğreniyoruz.
Bunlardan biri de üstün hizmet madalyası...
Bundan böyle, Norveç Ordusu bir savaşa girerse, albaylığa yükselen penguen Nils, Süvari Birliği'ni yönetecek.

Norveç, 324 bin kilometrekare, beş milyon nüfuslu, yakın zamana kadar bizim kadar üreten, kişi başına gelir açısından dünyanın en önünde koşan bir refah ülkesi...
Yaşam standartları AB'nin de üzerinde olduğu için bu birliğe de mesafeli...
Romancıları, bestecileri, yaşam tarzı ile dünyanın çok bilinen bir ülkesi...
Ordusunun da az mevcuduna rağmen çok yüksek bir vurucu gücü olduğu söylenir.
Komplekssiz, kendine güvenli, sorunlarını çözmüş bir Baltık ülkesi...

Penguen haberi, hem penguenin olağanüstü estetik ve çekici görüntüsü açısından bana çok etkileyici geldi, hem de Norveç toplumunun hoşgörü ve mizah özelliğini göstermesi açısından...
Türkiye'de iç kargaşa yaşandığı sırada bizim de mayın tarayıcı olarak kullandığımız Reşo adlı bir eşeğimiz vardı. Hatta ona madalya da vermiştik. Ama bu Ankara'daki yabancı askeri ataşeler tarafından endişeyle karşılanmıştı. Mekanik bir mayın tarama aleti yerine hala eşek kullanmamız onları derinden sarsmıştı.
Penguenin terfisi böyle bir olay değildi. Bu düpedüz Norveç Kraliyet Muhafız Birliği'nin yarattığı bir hoşluktu.

Bizim görüntümüz ciddi ama yaptığımız işlerin ciddiyeti pek yok.
Ankara'daki kolera tehlikesinden tutun da, sinekli domateslere kadar her türlü tehlike, ciddi görünüp işlere inanılmaz bir aldırmazlıkla boş vermemizden kaynaklanıyor.
Hiç kimse işini iyi yapmadığı için de toplumdaki birbirine güvenme oranı yüzde iki... Şaka da bu nedenle yok, çünkü en büyük şaka, ciddi görüntünün ardındaki çürüklük.
Norveç'te durum bunun tam tersi... Penguen'i albaylığa terfi ettirecek düzeyde bir şakalaşma hoşgörüsü var ama toplumun ve bireyin işini yapmasında bununla ters orantılı bir titizlik hakim.

Terfi eden penguenin birliği teftiş etme görüntüsü unutulmazdı.
O görüntü beni yakaladı. Böyle bir görüntüye hiçbir zaman bizim topraklarımızda rastlayamayacağımızın burukluğu da iki toplum arasındaki farkları düşünmeme yol açtı. İçimi acıtarak.

Mehmet Altan, Sabah
20.08.2005